13.12.17
ΑΡΧΙΚΗ
 
ΜΥΘΟΛΟΓΙΑ

ΣΚΥΡΙΩΝ ΜΥΘΟΛΟΓΙΑ axileas.jpg

1)ΝΥΜΦΕΣ
2)ΘΗΣΕΑΣ
3)ΛΥΚΟΜΙΔΗΣ
4)ΑΧΙΛΛΕΑΣ
5ΝΕOΠΤΟΛΕΜΟΣ                                                                                                        

ΝΥΜΦΕΣ

mimfes.jpgΌμορφες και καταδεκτικές οι νύμφες ήταν οι θεότητες των γλυκών νερών. Ζούσαν στα ποτάμια, σε πηγές , στα βουνά και σε σπηλιές. Κάποιες από αυτές σύμφωνα με τον Ησίοδο είχαν γεννηθεί από σταγόνες αίματος του Ουρανού μετά τον ακρωτηριασμό του από τον Κρόνο. Σύμφωνα με τον Όμηρο ήταν θυγατέρες του Δία , μα συχνότερα τις θεωρούσαν κόρες του ποτάμιου θεού της περιοχής τους.
Οι νύμφες χωρίζονται σε Ορεστιάδες, που ήταν οι νύμφες των δασών, σε Ναιάδες που ήταν οι νύμφες των ποταμών και των πηγών και αργότερα προστέθηκαν και οι Αμαδρυάδες, οι νύμφες των δένδρων.
Οι Νύμφες δεν ήταν θεές με την σημασία που αποδίδεται στην λέξη. Κατέχουν μια ενδιάμεση θέση ανάμεσα στις θεές και τις θνητές κι η λατρεία τους τις περισσότερες φορές είναι τοπική. Δεν είχανε ναούς, παρά μόνο βωμούς, και συνήθως τους προσφέρονταν θυσίες κοντά σε ποτάμια ή σπηλιές.
Ο Μάνος Φαλτάιτς στο βιβλίο του «Σκύρος» σελ.27,28 αναφέρεται σε στοιχεία που διασώθηκαν έως σήμερα και φανερώνουν την λατρεία των Νυμφών στο νησί.

« Οι τοποθεσίες «Νύφι», «Νυφάκι», «Νυφίρι» όπου πηγές και νερά είναι δηλωτικές της λατρείας των νυμφών. Την λατρεία τους επίσης ,θα αναζητήσουμε και εκεί όπου θρύλοι σχετικοί μιλούν για την ύπαρξη νεράιδων, γιατί οι νεράιδες δεν είναι παρά οι ίδιες οι νύμφες , όπως τις διατήρησε η φαντασία των λαών μετά την κατάργηση της λατρείας τους, διαφοροποιημένες από τις νέες θρησκείες που τις διαδέχτηκαν.nifes.jpg
Στην Σκύρο υπάρχουν οι περιοχές «Αραπίνα», «Θεοτόκος», «Μανωλιά», « Ληνώ» και «Γυρίσματα». Οι κάτοικοι πίστευαν παλιότερα, ότι εκεί ζούσαν νεράιδες που έβγαιναν τις νύχτες και τρομοκρατούσαν τους περαστικούς. Λατρεία επίσης Νυμφών θα πρέπει να συμπεράνουμε ότι υπήρχε και στις θέσεις «Σωτέρας», «Αη-Μάμμας», και «Διχούνια». Εκεί είναι οι ομώνυμες πηγές. Και στα τρία αυτά ναίδρια που ελέγχουν τις πηγές ,κολωνίσκοι και άλλα μέλη από μαρμάρινες θρησκευτικές κατασκευές , μαρτυρούν την ύπαρξη προχριστιανικών ιερών...» Συνεχίζοντας αναφέρεται και στα ονόματα των Σκυριανών γυναικών που επιβίωσαν από την λατρεία των «νυμφονεραιδών». «Τα γυναικεία ονόματα Καλή και Κανελιώ, τα έδινε η λαϊκή συνείδηση στις νεράιδες ονομάζοντας ορισμένες «Κανέλλα» και «Κυρά-Κάλω». Το συνηθέστατο επίσης μεταξύ των γυναικείων βαφτιστικών ονομάτων της Σκύρου ,Αμέρσα , από την εποχή της λατρείας των νυμφών, διατηρήθηκε μέχρι τις ημέρες μας. Είναι παραφθορά των αρχαιοελληνικών Αμαρυσία και Αμαρσίας από τις Αμαρδυάδες τις νύμφες των δασών και των λόγγων.

ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΟΥ ΘΗΣΕΑ ΣΤΗ ΣΚΥΡΟthileus.jpg

Ο περιπέτειες και τα κατορθώματα του Θησέα είναι από τα πλέον διαδεδομένα ανάμεσα στους μυθικούς ήρωες. Η σχέση του με την Σκύρο αφορά το τέλος της πολυτάραχης ζωής του και ξεκινά από τον καιρό που είχε χρησθεί βασιλιάς της Αθήνας.
Η φήμη του Αθηναίου βασιλιά είχε εξαπλωθεί και είχε φτάσει ως τη Θεσσαλία. Ο βασιλιάς των Λαπηθών της Θεσσαλίας, Πείριθους, θέλησε να μάθει αν οι υπερβολικές ιστορίες που ακούγονταν για τον Θησέα αλήθευαν. Έφτασε στον Μαραθώνα κι έκλεψε ένα κοπάδι βόδια τα οποία ανήκαν στον βασιλιά της Αθήνας. Σύμφωνα με τον Ηρόδοτο, ο βασιλιάς ξεκίνησε πάνοπλος για να βρει τον κλέφτη. Ο Πείριθους όχι μόνο δεν επιχείρησε να φύγει αλλά τον περίμενε με σκοπό να αναμετρηθεί μαζί του. Όμως, όταν συναντήθηκαν προκάλεσαν τέτοια εντύπωση ο ένας στον άλλον, για το παρουσιαστικό και την τόλμη τους, που ορκίστηκαν αιώνια φιλία και υποστήριξη.
Οι δυο φίλοι αποδείχθηκαν υπερβολικά φιλόδοξοι σε βαθμό αλαζονείας, βάζοντας στο μάτι ακόμα και θυγατέρες ή και γυναίκες θεών. Ο Θησέας ερωτεύτηκε την Ελένη, κόρη του Δία και της Λήδας, κι ο Πείριθους την γυναίκα του Άδη, Περσεφόνη. Επιχείρησαν ταξίδι τους στον Άδη για να κλέψουν την Περσεφόνη, όπου ο βασιλιάς του Κάτω Κόσμου τους καλοδέχτηκε και μάλιστα τους έδωσε και θρόνους για να καθίσουν. Μα τη στιγμή που ακούμπησαν οι πλάτες στα καθίσματα, οι σάρκες τους κόλλησαν στους θρόνους και φίδια τους έζωσαν αιχμαλωτίζοντας τους. Σύμφωνα με μια άλλη εκδοχή, πιάστηκαν αιχμάλωτοι ενώ προσπαθούσαν να το σκάσουν κι αλυσοδεθήκαν.

thiseas.jpg

Όταν ο Ηρακλής κατέβηκε στον Άδη ελευθέρωσε τον Θησέα. Στην προσπάθεια του να δεσμεύσει τον Πείριθους, ο Άδης προκάλεσε σεισμό και ο Ηρακλής εγκατέλειψε τον σύντροφο του Θησέα στην τύχη του. Σύμφωνα με τον Πλούταρχο, οι δυο φίλοι δεν κατέβηκαν στον Άδη αλλά προσπάθησαν να κλέψουν την κόρη του βασιλιά Αιδωνέα (προσωνυμία του θεού Άδη). Ο Αιδωνέας ήταν βασιλιάς των Μολοσσών, την γυναίκα του την έλεγαν Περσεφόνη, την θυγατέρα του Κόρη και τον άγριο σκύλο του Κέρβερο. Όποιος ζητούσε την κόρη του τον έβαζε να παλέψει με τον Κέρβερο με την υπόσχεση ότι αν νικήσει θα του την δώσει για γυναίκα του. Ο Αιδωνέας ειδοποιήθηκε ότι είχαν σκοπό να την κλέψουν και όχι να την ζητήσουν, έτσι τους αλυσόδεσε. Έριξε τον Πειρίθους στον Κέρβερο και αιχμαλώτισε τον Θησέα. Αργότερα, ο βασιλιάς των Μολλοσών ελευθέρωσε τον Θησέα όταν το ζήτησε σαν χάρη ο Ηρακλής.
Όσο καιρό έλειπε ο Θησέας από την Αθήνα ο Μνησθέας, απόγονος του Ερεχθέα ξεσήκωσε τον λαό των Αθηνών εναντίον του. Ο Θησέας αποφάσισε να αυτοεξοριστεί. Έστειλε τους δυο γιούς του στην Εύβοια, στο βασιλιά των Αβάντων, Ελεφήνορα γιό του Χαλκόδοντα. Ο ίδιος καταράστηκε τους συμπατριώτες του και κατέφυγε στη Σκύρο, όπου είχε σκοπό να συνάψει φιλικές σχέσεις με τους κατοίκους της.

«...Ένιοι Αιγέα Σκυρίου είναι λέγουσι» μας αναφέρει ο Απολλόδωρος.

Σύμφωνα με μια εκδοχή παππούς του Θησέα, πατέρας του Αιγέα ήταν ο Σκύριος, ο οποίος καταγόταν από την Σκύρο. Επομένως οι ελπίδες του Θησέα για μια φιλήσυχη ζωή κοντά στα κτήματα και τους φίλους που είχε κληρονομήσει ήταν βάσιμες. Ήλπιζε ότι ο βασιλιάς της Σκύρου, Λυκομήδης θα τον καλοδεχτεί, όπως και έγινε στην αρχή. Στη συνέχεια, όμως ο Λυκομήδης, είτε γιατί ζήλεψε την δόξα του Θησέα και φοβήθηκε για τον θρόνο και τα κτήματά του, είτε επειδή δεν ήθελε να δυσαρεστήσει τον Μνησθέα, αποφάσισε να τον ξεφορτωθεί. Τον οδήγησε, λοιπόν σε ύψωμα με το πρόσχημα να του δείξει τα κτήματα του κι εκεί τον έσπρωξε στον γκρεμό. Με αυτόν τον άδοξο τρόπο πέθανε στη Σκύρο ο Θησέας.
Οι δοκιμασίες του Θησέα μοιάζουν να τελειώνουν εκεί, όμως ακόμα και νεκρός δεν παραμένει στη Σκύρο. Μετά τους περσικούς πολέμους οι Αθηναίοι πήραν χρησμό από το Μαντείο των Δελφών που τους ερμήνευε να μεταφέρουν τα οστά του Θησέα στην Αθήνα και να τα τοποθετήσουν στην τιμητικότερη θέση.
Εν τω μεταξύ, στο νησί της Σκύρου είχαν εγκατασταθεί οι Δόλοπες, λαός ληστρικός και άγριος. Αφού λήστεψαν εμπορικά, θεσσαλικά πλοία και αιχμαλώτισαν τους εμπόρους, οι Θεσσαλοί αντέδρασαν και κατήγγειλαν τους ληστές στην Δελφική Αμφικτιονία. Με τους ψήφους των Δολόπων της Θεσσαλίας, οι πειρατές αθωώνονται και καλείται η πόλη της Σκύρου να αποζημιώσει τους εμπόρους. Οι Σκυριανοί αρνούνται βλέποντας το ως ευκαιρία να ξεφορτωθούν τους πειρατές από το νησί τους. Κάλεσαν σε βοήθεια τους Αθηναίους, οι οποίοι υπό τον Κίμωνα κατέλαβαν το νησί πούλησαν σκλάβους τους Δόλοπες και εγκατέστησαν κληρούχους.
Ο Κίμωνας έψαξε για τα οστά του Θησέα που κανείς δεν ήξερε που βρίσκονται. Καταπονήθηκε αρκετά μέχρι που παρατήρησε έναν αετό να χτυπάει με το ράμφος και να σκάβει με τα νύχια του σε ένα συγκεκριμένο σημείο. Εκεί έσκαψαν και βρήκαν τα οστά του Θησέα δίπλα στα όπλα του. Με μεγάλες τιμές γύρισαν τα οστά του ήρωα στην Αθήνα, τα οποία και τοποθέτησαν στο κέντρο της πόλης. Στο Θησείο.likomidis.jpg

ΛΥΚΟΜΗΔΗΣ
 Η κυρίαρχη μορφή της Σκυριανής μυθολογίας. Βασιλιάς των Δολόπων της Σκύρου, λαού σκληροτράχηλου και πειρατικού αναφέρεται τόσο στον θάνατο του Θησέα όσο και στην παρουσία του Αχιλλέα στην Σκύρο. Η μεγάλη χρονική διαφορά που εμφανίστηκαν οι δυο αυτοί ήρωες στην Ελληνική μυθολογία μας οδηγεί στην σκέψη ότι ο Λυκομήδης ίσως δεν ήταν το ίδιο πρόσωπο αλλά ότι πιθανώς να επρόκειτο για βασιλιά με το ίδιο όνομα ή ότι η λέξη Λυκομήδης ήταν ο τίτλος των βασιλέων της Σκύρου όπως ίσχυε για τον Μίνωα της Κρήτης.

ΑΧΙΛΛΕΑΣ

diidamiakaiaxileas.jpg

 «…Αλίμονο, δεν θα τον δω να γέρνει στο πατρικό ξοπίσω σπίτι του, να τον καλωσορίσω.»

Όταν η Θέτις η μητέρα του Αχιλλέα πήρε το  μήνυμα για τον επικείμενο θάνατο του ήρωα,  στην Τροία, προσπάθησε να τον προφυλάξει. Τον έστειλε λοιπόν στο παλάτι του  Λυκομήδη, βασιλιά της Σκύρου για να τον κρύψει. 

 

Ο Αχιλλέας στην αυλή του Λυκομήδη
Για να έχει απόλυτη επιτυχία το εγχείρημα, τον μεταμφίεσε με κοριτσίστικα ρούχα και ο μεγάλος ήρωας για κάποιο διάστημα κυκλοφορούσε ως γυναίκα. Παρά τη γυναικεία του αμφίεση, ο Αχιλλέας, νέος και παρορμητικός, ερωτεύτηκε την κόρη του Λυκομήδη, Διηδάμεια. Καρπός του ερωτά τους ήταν ο Πύρρος(Νεοπτόλεμος), πρόγονος της μητέρας του Μέγα-Αλέξανδρου, Ολυμπιάδας. Όλοι ζούσαν ευτυχισμένοι, μέχρι τη στιγμή που ο μάντης  Κάλχας προφήτεψε ότι η Τροία δεν πρόκειται να πέσει χωρίς τον Αχιλλέα. Και τότε μπαίνει στο προσκήνιο ο πολυμήχανος Οδυσσέας, που ανατρέπει τα σχέδια της Θέτιδας, αναλαμβάνοντας να ανακαλύψει τον ήρωα και να τον πείσει να συμμετέχει στην εκστρατεία εναντίον της Τροίας. Μεταμφιέστηκε σε πραματευτή κι έστησε την πραμάτεια του στο παλάτι του Λυκομήδη. Πουλούσε υφάσματα και κοσμήματα που ξετρέλαναν τις κυρίες της αυλής, κι ανάμεσα σ’ αυτά είχε κι ένα σπαθί. Μερικές γυναίκες σταματούσαν και το κοιτούσαν με περιέργεια, μα στο τέλος προσπερνούσαν αδιάφορα. Μόνο μία στάθηκε κι εξάντλησε όλο της το ενδιαφέρον στο deidamia.jpgσπαθί. Ο Αχιλλέας. Ο Οδυσσέας τον πλησίασε και ως έμπειρος πολέμαρχος, υποσχέθηκε στο νεαρό φήμη και δόξα αν τον ακολουθούσε στον πόλεμο. Ο μικρός συμφώνησε αμέσως κι έτσι εξασφάλισε τη νίκη στην Τροία. Η παράδοση αναφέρει ότι έφυγε από τον όρμο Αχίλλι και για αυτό τον λόγο ονομάστηκε έτσι.

 

ΝΕΟΠΤΟΛΕΜΟΣ

 «Εγώ γεννήθηκα στη θαλασσόβρεχτη Σκύρο...neoptolemos.jpg
.....και είμαι γιος του Αχιλλέα .....
......και μακάρι να έρθει η ημέρα, να βγάλω το άχτι
της ψυχής μου με το χέρι μου, για να μάθουν οι
Μυκήνες και η Σπάρτη , ότι και η Σκύρος είναι μητέρα
γενναίων ανδρών»*.

Γιος του Αχιλλέα και της κόρης του Λυκομήδη, Δηιδάμειας. Το πρώτο του όνομα ήταν Πύρρος και προερχόταν από το γυναικείο όνομα Πύρρα, που είχε ο πατέρας του Αχιλλέας όταν κρυβόταν μεταμφιεσμένος σαν γυναίκα στο παλάτι του Λυκομήδη. Ο Αχιλλέας είχε πάρει αυτό το όνομα από το χρώμα των μαλλιών του, που είχαν το χρώμα της φωτιάς.
Σύμφωνα με κάποιο χρησμό η Τροία θα έπεφτε, μετά τον θάνατο του Αχιλλέα, μόνο αν έπαιρνε μέρος ο γιος του.
Για να πεισθεί ο ίδιος να πάρει μέρος στον πόλεμο, χρησιμοποιήθηκε και πάλι ο πολυμήχανος Οδυσσέας. Συντροφιά με τον Φοίνικα και τον Διομήδη έπεισαν τον νεαρό, παρά τις αντιρρήσεις του παππού του και της μητέρας του. neoptolemus.jpg.jpg

  «Την ώρα που μπήκε ο Νεοπτόλεμος μέσ' τ' ανάκτορο του Πριάμου, μαζί με αυτόν και όλη η Σκυριανή νεολαία μαζί του ανάβει φωτιές ....**».


Ήταν ένας από τους άνδρες που είχαν κρυφτεί στον Δούρειο Ίππο, κι έτσι επαληθεύτηκε η προφητεία που ήθελε μόνο έναν Πηλέα μετά τον θάνατο του Αχιλλέα να πατήσει την Τροία.


*Σοφοκλέους Φιλοκτήτης,στίχοι 239-240 και 324-326. Είναι η στιγμή της αναγνώρισης όταν ο νεαρός συναντήθηκε με τον Οδυσσέα και τον Φοίνικα,
οι οποίοι έτυχε να αποβιβαστούν στο σημείο που αυτός έβοσκε τα ζώα του, όταν αυτός ήταν θυμωμένος με την μητέρα του και τον παππού του που δεν τον άφηναν να πάει στην Τροία.
**Βιργίλιου, Αινειάδα, βιβλίο ΙΙ, σιχ.477-478.
Η απόδοση των δυο κειμένων είναι σε ελεύθερη μεταφορά.

 
< Προηγ.   Επόμ. >