ΓΙΑΝΝΗΣ ΣΚΑΡΙΜΠΑΣ: «Μεταξύ δουλείας και δουλείας δεν υ

Κοσμάς Σορόπουλος

 

«Την ιστορία του ΄21 δεν θα την γράψω βέβαια ελόγου μου. Ο ταπεινά υποφαινόμενος (συνταξιούχος εκτελωνιστής και – τάχα – λογοτέχνης, συν κιόλας…απαράσημος) εξ αφορμής των όσων (επί την 150-ετία του) σε δόξαση και τίμησή του γράφονται και ακούονται, και σε συνάρτηση με την «επίπεδην» άλλην…εγκεκριμένη τους Ιστορία, να (δια της μεθόδου των «παλίμψηστων») εμφανίσω θέλησα, ποια, κάτω από του ΄21 το κολλάρισμα, είναι…η αληθινή αλήθεια της αλήθειας» Με αυτό τον τρόπο, ο Γιάννης Σκαρίμπας ξεκινά την προσπάθειά του να διερευνήσει την υπόθεση της επανάστασης του 1821 στο μνημειώδες έργο του «Το ΄21 και η αλήθεια». Ένα έργο που θέτει για πρώτη φορά στην Ελλάδα την ιστορία στην επιστημονική της βάση. Μέχρι τότε, ένα έθνος ολόκληρο παραληρούσε υπό τις ιστορικές διηγήσεις των εκφραστών της μεταφυσικής υπόστασης της Ελληνικής Ιστορίας, κάτι σαν παραμύθι με πολλούς δράκους που οι ήρωες Έλληνες τους σκότωσαν όλους, γιατί οι Έλληνες και μόνο είναι ο εκλεκτός λαός του Θεού. Μέχρι τότε, ο Βυζάντιο αποτελούσε «Ελληνικό κράτος» υπό την σκέπη του Θεού, το οποίο οι Τούρκοι υπόταξαν και αυτό έγινε γιατί ο Θεός ήθελε να δοκιμάσει τους Έλληνες, αποδίδοντάς τους στο τέλος την ελευθερία τους.

 Και όλα αυτά ήταν δοκιμασίες για να βγει ο ελληνισμός πιο ισχυρός…. Όχι όμως μόνο μέχρι τότε…Μέχρι και σήμερα, η άποψη που επικρατεί για την ελληνική ιστορία είναι απολύτως λανθασμένη. Μόλις πριν λίγα χρόνια, σοβαροί επιστήμονες που μελέτησαν τις πηγές με επιστημονικό τρόπο, άρχισαν να «ψελλίζουν» αλήθειες για το ΄21. Αλήθειες που πρώτος είπε ο Γιάννης Σκαρίμπας, και αυτός είναι ο λόγος που το έργο του δεν έχει αναγνωριστεί μέχρι σήμερα. «Λένε ψέματα. – δεν είναι αυτό το ΄21. Το Πατριαρχείο το αφόρισε. Οι πρόκριτοι και οι Ιεράρχες το χλεύασαν. Ο Καποδίστριας του γύρισε την πλάτη. Ο Κοραής το μυχτήρισε. Ο Καραντζάς, ο Μαυροκορδάτος, ο Ιγνάτιος, το ξεπούλαγαν στους ξένους. Χώρια οι Νέγρηδες και οι Κωλέττηδες, χώρια ο Κιουταχής κι ο Ιμπραίμης. Η καταρεμάρα του δεν λέγεται» «Η Βυζαντινή αυτοκρατορία δεν είχε τίποτα το περισσότερο ελληνικό από όσο ο Ρωμαϊκός πολιτισμός, αυτός το είχε ως πνεύμα. Και στάθηκε Ρωμαϊκό Κράτος (Νέα Ρώμη), μέχρι τέλους του, με μόνο τη λαλιά του ελληνική, και τούτο μόνο εξ ανάγκης. Δύο αποσπάσματα από τον πρώτο τόμο του έργου «Το 21 και η αλήθεια» μας βάζουν στο πνεύμα του Σκαρίμπα. Και πρόκειται για δύο μεγάλες αλήθειες. Το Βυζάντιο δεν είχε τίποτα το ελληνικό πέρα από την γλώσσα, την οποία χρησιμοποιούσαν εξ ανάγκης καθώς ήταν ευρύτερα διαδεδομένη. Και η ελληνική επανάσταση του 1821 αφορίστηκε απ όλους, μέχρι την στιγμή που αποφάσισαν οι ευρωπαίοι να αλλάξουν ζυγό στους Έλληνες καθώς η Πύλη είχε ήδη γκρεμιστεί εκ των έσω… «Τι ήταν το Ιερατείο, οι Φαναριώτες και οι λόγιοι γύρω και πριν από το ΄21; Ήσαν ή όχι Τουρκογλείφτες και ενάντιοι σε κάθε ιδέα εθνεγερσίας;» αναρωτιέται ο Γιάννης Σκαρίμπας και συμπληρώνει: «Το είπα και το ξαναλέω. Το ΄21 δεν ήταν όμοιο με καμία επανάσταση του κόσμου. Το ότι, παρά τον Μέττερνιχ και το Συνέδριο της Βιέννης, παρά τον Ιμπραήμ και τον Ιγνάτιο, παρά τον Κοραή και τον Βρυώνη, παρά την αντίδραση του ιερατείου και των προκρίτων, μπόρεσε να εκραγεί και να σταθεί, αυτό δεν ήταν θαύμα – γιατί το θαύμα είναι μια παραβίαση της φυσικής διαδικασίας της ύλης (πράγματα της δικαιοδοσίας των Αγίων μας). Το ΄21 ήταν μια Εθνικό-Κοινωνική επανάσταση, η πρώτη και τελευταία της ιστορίας. Χτύπησε τον Κιουταχή κα τον Δράμαλη, όσο και τον ντόπιο τσορμπατζή και τον δυνάστη. Αποθέωσε τον Κανάρη, ενώ κατέλαβε την Καγκελλαρία της Ύδρας εξ εφόδου». Ας δούμε όμως για ποιο λόγο η επανάσταση είναι κοινωνική: «…Έχοντες στα χέρια τους αυτό το μπουγιουρδουλδί, το αγγελτήριον γράμμα (= τον διορισμό τους) έσπευδαν οι δραγομάνοι να το ανακοινώσουν με ανθρώπους τους στους προεστούς των νησιών. Και πρώτη πράξη τους: να ζητήσουν την βοήθεια της νέας δραγομανίας» δηλαδή τον έκτακτο φόρο που έπρεπε να καταβάλουν οι νησιώτες για να καλύψουν τα ποσά που δαπάνησε ο δραγομάνος για να πάρη το αξίωμα. Γονάτιζαν κάτω από αυτό το χαράτσι οι φουκαράδες οι Αιγαιοπελαγίτες. Γιατί οι δραγομάνοι άλλαζαν συχνά, σχεδόν κάθε δυο χρόνια. Και σε κάθε αλλαγή οι νησιώτες έπρεπε να πληρώνουν νέο φόρο». Η Μεγάλη Πύλη δεν είχε στην διάθεσή της υπηρεσίες ενός σύγχρονου κράτους. Οι φόροι δεν συγκεντρώνονταν μέσω ενός κρατικού μηχανισμού αλλά μέσω δημοπρασίας. Δηλαδή, ο Πασάς δημοπρατούσε κάθε περιοχή και όποιος (Έλληνας) έδινε τα περισσότερα, έπαιρνε τα δικαιώματα να εισπράξει φόρους. Και βέβαια, οι Έλληνες κοτζαμπάσηδες, δεν εισέπρατταν τα χρήματα που έδιναν στον Πασά για να πάρουν τα δικαιώματα αλλά πολλαπλάσια. Και αυτό σημαίνει ότι οι «υπόδουλοι στους Τούρκους» Έλληνες, είχαν να αντιμετωπίσουν την αγριότητα των συμπατριωτών τους οι οποίοι κέρδιζαν μεγάλα ποσά μέσα από αυτή την διαδικασία. Παρόλα αυτά, η επανάσταση ξεπήδησε από το λαό, ο οποίος ένα πράγμα είχε στο μυαλό του. Να αποτινάξει το ζυγό, όχι μόνο του Τούρκου αλλά και του κοτζαμπάση και του Ιερατείου. Την ώρα που λιγοστοί αγωνίζονταν με τα γιαταγάνια στα χέρια, περίπου 300.000 νέοι είχαν βρει καταφύγιο στα Μοναστήρια προκειμένου, όχι να έρθουν σε επαφή με τον Θεό αλλά να περνάνε καλά, γιατί είναι δεδομένο ότι όντας εκεί κανείς δεν τους πείραζε. Και βέβαια, όταν διαφάνηκε ελπίδα νίκης άρχισε και η επιρροή των ξένων… «Στον αγώνα όσοι «κατέβηκαν» κουβάλησαν και την επιτήδεια τέχνη της ξεπούλας! Μια μορφή του ξεπουλήματος ήταν και τα κόμματα που εκάμαν: Ρωσόφιλο, Αγγλόφιλο, Γαλλόφιλο, ακόμα και Αυστρόφιλο – του Μέττερνιχ. Η μαχόμενη Ελλάδα άφηνε τα’ άρματα, οι κλέφτες τα γιαταγάνια, τα Ευαγγέλια οι ιερείς, για να αλληλοτρών ο ένας τον άλλο… Με το σφυρί οι Φαναριώτες – «δημοπράτορες» κατακύρωναν στους πλειοδότες την Ελλάδα». Αυτό ήταν το ΄21 για τον Σκαρίμπα τότε, αυτό είναι το ΄21 για την επιστημονική ιστορία σήμερα. «Γι αυτό η επανάσταση του ΄21 στάθηκε μοναδική μέσ’ στις επαναστάσεις των αιώνων: Της κόλλησε το «Εθνική» ενώ ήταν μόνο «κοινωνική» και τίποτε άλλο. Οι Τούρκοι δεν διέφεραν από τους κοτζαμπασαίους και τον Κλήρο – μάλιστα ήταν απ αυτούς, θα πω, χριστιανικώτεροι… Δεν ήταν ΔΙΟΛΟΥ χειρότεροι. Σκοτώνοντας τους πρώτους η Επανάσταση σκότωνε απλώς τον σύμμαχο των άλλων. Διόλου – των Κοτζαμπασαίων – δεν θα τους φείδονταν. Θα τους πέρναγαν όλους εν στόματι μαχαίρας.» γράφει ο Γιάννης Σκαρίμπας στην «Τράπουλα» προκειμένου να απαντήσει στους επικριτές του. Σήμερα, αρκετά χρόνια μετά, οι απόψεις του Γιάννη Σκαρίμπα αρχίζουν να δικαιώνονται, δικαιολογώντας ταυτόχρονα και τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίστηκε το έργο του. Στην ουσία πρόκειται για ένα τεράστιο έργο που «θάφτηκε» κυριολεκτικά με την ανάδειξη μόνο κειμένων όπως «Οι τρεις άδειες καρέκλες» και άλλα παρόμοια τα οποία είναι απολύτως ακίνδυνα για την επικρατούσα ιστορική πραγματικότητα. Τα υπόλοιπα, το μνημειώδες έργο του Σκαρίμπα, δεν το αγγίζει κανείς. Και δεν το αγγίζει γιατί «καίει», όχι μόνο το έργο του για το ΄21 αλλά και η «Περίπολος Ζ» ένα διήγημα που τιμά την αντιπολεμική λογοτεχνία… «Το γεγονός ότι στον πόλεμο σκοτώνονται άνθρωποι που μεταξύ τους δεν ξέρονται, δεν δείχνει πως η «διαφορά» (που τους σκότωσε) δεν είναι διόλου υπόθεση δική τους;» γράφει στην «Τράπουλα» ο συγγραφέας.;» Στις 21 Ιανουαρίου του 2011 συμπληρώνονται 27 χρόνια από τον θάνατο του Γιάννη Σκαρίμπα. Η κηδεία του έγινε στον Προφήτη Ηλία, στο Κάστρο της Κανήθου και ο τάφος του βρίσκεται εκεί για να αγναντεύει την Χαλκίδα που τόσο αγάπησε παρά το γεγονός ότι γεννήθηκε στην Αγ. Ευθυμία της επαρχίας Παρνασσίδας το 1893. Μια ημέρα πριν την κηδεία του, γυναίκες από την Κάνηθο πραγματοποίησαν συγκέντρωση διαμαρτυρίας με κύριο σύνθημα: «Δεν θέλουμε τον άθεο στην γειτονιά μας». Ακόμη και νεκρός ο Σκαρίμπας προκαλούσε… Την ημέρα της κηδείας, όταν μετά από «οδύσσεια» στην κυριολεξία βρέθηκε το κόκκινο πουκάμισο με το οποίο ήθελε να τον θάψουν φορώντας το, εμφανίστηκε η τότε Υπουργός Πολιτισμού, η αείμνηστη Μελίνα Μερκούρη, η οποία μίλησε με θέρμη για το έργο του Σκαρίμπα. Πάνω από τον τάφο τραγούδησε το «Σπασμένο Καράβι» ο Κώστας Καράλης, ενώ προσωπικότητες της εποχής ήρθαν να τον τιμήσουν με την παρουσία τους ή να πάρουν λίγη από την λάμψη του, εκμεταλλευόμενοι το γεγονός ότι δεν μπορούσε, εκείνη την ύστατη στιγμή, να τους πάρει με τις πέτρες…. Και έκτοτε, ο Γιάννης Σκαρίμπας, έχει μετατραπεί σε μουσειακό είδος που χρησιμοποιείται ως κόλλυβο σε φιλολογικά μνημόσυνα…. Η Χαλκίδα και η Ελλάδα «πρέπει» να τον θυμούνται για έργα του τα οποία είναι «ακίνδυνα». Πρέπει να τον θυμούνται για τις φιγούρες του Καραγκιόζη που σκάρωνε και για τις «Τρεις άδειες καρέκλες», το μόνο έργο του που τόλμησαν να συμπεριλάβουν στα σχολικά βιβλία. Δυστυχώς, ο Γιάννης Σκαρίμπας περιμένει ακόμη την δικαίωση , η οποία θα αργήσει πολύ να έρθει….
 
Επόμ. >